به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی مازندران، مرکز بین‌المللی تجارت و پایانه صادرات برنج ایران(ICR) در آمل پایتخت برنج ایران و در زمینی به وسعت 17 هکتار در دل اراضی زیبایی که از عطر شالیزارهای شمال، همجواری با دماوند سرافراز، رو به جنگل‌های انبوه و دشت‌های حاصلخیز و پرطراوت بهره‌مند است، قرار گرفته و در مردادماه 1398 با حضور معاون اول رئیس جمهور وقت افتتاح شد.

به مناسبت هفته جهاد کشاورزی و با هماهنگی اداره‌کل جهاد کشاورزی استان مازندران، به همراه تعدادی از همکاران خبری در یک تور رسانه‌ای راهی این مرکز استراتژیک و پراهمیت در امنیت غذایی شدیم و از بخش‌های مختلف آن بازدید کردیم.

به گفته سید اسماعیل یزدانپناه مدیرعامل مرکز بین‌المللی تجارت و پایانه صادرات برنج ایران، این مجموعه که با هدف سازماندهی، توزیع و صادرات باکیفیت‌ترین برنج راه‌اندازی شده، با فراز و نشیب‌های زیادی در مسیر ساخت و ساز مواجه بوده و به برکت و همت سهامداران خود حتی یک ریال تسهیلات دولتی بابت ساخت و ساز و حتی زیرساخت‌های آن – که برعهده خود دولت بوده – دریافت نکرده است.

او با بیان اینکه مرکز تجارت برنج ایران در چهار فاز طراحی شد که دو فاز آن به اتمام رسیده است و فازهای بعدی با بهبود شرایط اقتصادی ساخته خواهد شد، افزود: در حال حاضر 430 واحد تجاری در این مرکز مستقر هستند، تعداد سهامدارانی که البته از بهترین تجار و بازرگانان برنج ایران هستند نیز 600 نفر است.

این فعال اقتصادی البته امیدوار است تا فاز محصولات فرآوری شرکت را نیز راه‌اندازی کند، نزدیک به 10 محصولی که می‌تواند به خوبی در بازار رقابت کند و فصل جدیدی را در صنایع غذایی بگشاید.

 

مرکز تجارت برنج ایران؛ اثری ملی

یزدانپناه، مرکزی را که با عشق و علاقه شخصی خود و سهامداران ساخته است را یک اثر ملی و افتخاری برای کشور و به ویژه مردم مازندران توصیف کرده و گفته که حتی بازدیدکنندگان خارجی نیز زبان به تحسین این مجموعه گشودند.

این فعال اقتصادی با تبریک هفته جهاد کشاورزی، درباره اهمیت پایانه برنج ایران اظهار کرد که در زنجیره تولید، بخشی‌نگری آسیب‌های زیادی به کشور زده و تولید تنها کاشت، داشت و برداشت نیست، بلکه یک زنجیره ارزش است یعنی از مزرعه تا بخش بازرگانی؛ در استان مازندران گرچه در بخش تولید و تحقیقات و پژوهش مشکلی نداریم اما در بخش بازرگانی نابسامانی وجود دارد یعنی حتی اگر کسی سرمایه خود را به بازار می‌رساند سبب آشفتگی بازار می‌شد در صورتی که جذب سرمایه باید سبب رونق شود.

او ادامه داد: چرا این اتفاق افتاد؟ چون ریل درست و چارچوب مشخص و مدونی برای حرکت در آن حوزه نبود، بازرگانی در حوزه محصولاتی که ارتباط مستقیم با امنیت غذایی دارند باید متفاوت از سایر محصولات مثلا در حوزه لوازم خانگی و البته زیر ذره‌بین و نظام‌مند باشد که اگر نباشد؛ کشاورز و مصرف‌کننده آسیب می‌بینند و باید این حلقه مانند چرخ دنده‌های یک ماشین و ساعت به طور هدفمند حرکت کنند تا بتوانند نهایتا آن عملکرد را به نتیجه برسانند.

 

بازرگانی؛ حلقه مفقوده در زنجیره تولید

یزدانپناه با بیان اینکه امکانات و زیرساخت‌ها برای بازرگانی در محصولات استراتژیک اندک است، گفت: اگر این امکانات در اختیار سازمان جهاد کشاورزی قرار نگیرد اتفاقی در تجارت نخواهد افتاد و اگر به بازرگانی اهمیت ندهیم نمی‌توانیم تولید موفق، رضایت مصرف‌کننده و امنیت غذایی داشته باشیم.

مدیرعامل مرکز بین‌المللی تجارت و پایانه صادرات برنج ایران اظهار کرد که با عنایت به موارد مطروحه نسبت به ساخت این مرکز اقدام کردیم تا در چارچوب یک قوانین، یک وحدت رویه داشته باشیم، مشکلات را شناسایی، و از ابزارهای نوین، از هوش مصنوعی و از شرکت‌های دانش‌بنیان برای حل مشکلات استفاده کنیم.

او با بیان اینکه موفق شدیم بورس کالای کشاورزی برنج را راه‌اندازی کنیم، به بیان تفاوت بورس برنج با مثلا بورس سیمان و آهن پرداخته و گفته؛ به نوعی در این دو حوزه فعالیت انحصاری است اما در بورس برنج، مصرف‌کننده می‌تواند با یکصد کیلو برنج، نیاز خود و خانواده‌اش را تامین کند، یا کشاورز می‌تواند تولید خرد خود را ولو 500 کیلو را هم در بورس عرضه کند و مصرف‌کننده‌ی برنج یکصد کیلویی و یا یک هزار تنی، مستقیم از کشاورز خرید کند.

یزدانپناه ادامه داد: این بخش حمایت نشد بخاطر اینکه بسیاری از منافع افراد سودجو و همچنین شفافیت قیمت را زیر سوال می‌برد؛ یعنی جایی که مصرف‌کننده می‌توانست با تولیدکننده ارتباط مستقیم برقرار کند.

 

جای خالی برنج ایران در بورس

این فعال اقتصادی با اشاره به تلاش‌های زیادی که او و همکارانش برای راه‌اندازی قوانین بورس کالای کشاورزی برنج انجام دادند و اینکه پارسال برنج در تابلو بود و امسال به دلیل عدم حمایت، روی تابلو نرفت، درخواست کرد: اگر فقط سازمان‌ها و ارگان‌های دولتی 10 درصد از خرید خود را از این مرکز بین‌المللی تامین کنند، کمک شایانی به بهبود شرایط آن خواهند داشت و البته بار دیگر یادآور شد که نه‌تنها جهت ساخت و ساز مرکز برنج ایران هیچ تسهیلاتی از دولت نگرفتند بلکه حتی بخش دولتی جهت زیرساخت‌های این مرکز هم کمکی نکرد.

مدیرعامل مرکز بین‌المللی تجارت و پایانه صادرات برنج ایران با قدردانی از زحمات اداره‌کل جهاد کشاورزی مازندران اعلام کرد: ما باید تمام تلاش خود را بکار ببندیم و یکی از حلقه‌های مهم تولید یعنی بازرگانی را دریابیم؛ اگر کشاورز درآمد درستی داشته باشد خودش تجهیزات کشاورزی را می‌خرد، خودش کیفیت را بالا می‌برد و اگر کشاورزی نظام‌مند باشد مصرف‌کننده راضی است چون پول محصول باکیفیت را داده و محصول خوبی را هم دریافت کرده نه اینکه با اختلاط برنج مواجه شود که نشان از نابسامانی بازار است.

 

خودکفایی در برنج با افزایش ارقام پرمحصول

این فعال اقتصادی با اعلام اینکه 60 درصد از برنج تولیدی کشور ارقام محلی و 40 درصد پرمحصول است، معتقد است؛ اگر جای این دو تغییر پیدا کند، ما به خودکفایی و صادرات در تولید برنج دست می‌یابیم.

مدیرعامل مرکز بین‌المللی تجارت و پایانه صادرات برنج ایران گفت: سالانه دو میلیون و 600 هزار تن برنج در کشور تولید می‌شود و البته مصرفی ما بین 3 تا 3.1 میلیون تن است که اگر 60 درصد برنج کشور زیر کشت ارقام پرمحصول برود؛ می‌توانیم به خودکفایی برسیم.

او البته یادآور شد که کشور چین با تولید 205 میلیون تن برنج در سال بزرگترین تولیدکننده برنج در دنیاست و در عین حال سالانه 5 میلیون تن نیز برنج وارد می‌کند ولی 2 میلیون و 500 هزار تن برنج را هم صادر می‌کند چون برای تنظیم بازار، مسیرها باید باز باشد.

ردّ پای برنج مازندران در بازارهای اروپا و آسیا

یزدانپناه با بیان اینکه کیفیت برنج در مرکز تجارت برنج کشور بالاست و به شرط آنکه آن را خوب معرفی کنیم می‌توانیم صادراتی خوبی داشته باشیم، اعلام کرد: اکنون برای آلمان و استرالیا، حوزه خزر، خلیج فارس و برای عراق صادرات داریم اما لازمه استمرار و تقویت این مسیر آن است که قدر این مقدار کیفیت و ارزش این کالای استراتژیک و صادراتی را بیشتر بدانیم.

این فعال اقتصادی در بازدیدی که خبرنگاران از بخش‌های مختلف مرکز بین‌المللی تجارت برنج ایران داشتند، از حساسیت در ارزیابی و آزمایش کیفیت برنج در این مرکز از طریق دستگاه‌های پیشرفته و به‌روز گفته و عنوان داشت وقتی بحث صادرات و حمایت از تولید را داریم باید همه امکانات را بسیج کنیم، با حرف نمی‌شود پیش رفت.

او ادامه داد: وقتی که نمایندگان بهداشت آلمان از این مرکز بازدید و عملکرد ما را تایید کردند برای ما مایه افتخار است، برنج مازندران سالم‌ترین و کیفی‌ترین برنج جهان است با این حال بالاترین آزمایشات را انجام می‌دهیم که مبادا کوچک‌ترین مشکلی پیش بیاید.

مدیرعامل مرکز بین‌المللی تجارت و پایانه صادرات برنج ایران از نمونه‌ها و برندهای صادر شده به آلمان و روسیه به همراه دستور پخت آن روی بسته‌بندی‌ها توضیحاتی ارائه داد و اظهار کرد که برنج ایرانی در کشوری مثل آلمان به واسطه رستوران‌های ایرانی بسیار معروف شده است.

او با اشاره به فراز و نشیب‌هایی که در سال‌ها فعالیت تجاری خود دارد، اظهار کرد: چرا منِ تولیدکننده باید از سایر کشورها پیشنهاد بهترین شرایط و حمایت‌ها را در امکانات و تسهیلات داشته باشم ولی در کشور خودم که به آن تعلق دارم از آن بی‌بهره باشم؟ باید نگاه حمایتی به تولیدکننده داشته باشیم، ما تولیدکنندگان پرچم کشور را با همه مشکلات بالا نگه می‌داریم و در همین کشور خدمت می‌کنیم، بنابراین انتظار داریم که دولت به معنای واقعی از تولیدکننده حمایت کند.

آمل، پایتخت برنج ایران

در این بازدید، سید حسین اسلامی معاون توسعه بازرگانی و صنایع کشاورزی اداره‌کل جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به اینکه مازندران – آمل در واقع از سال 1387 پایتخت برنج ایران است، اظهار کرد: برنج یک محصول استراتژیک، و تولید و تامین آن از اهمیت بالایی برخوردار است؛ در سال 1404 با همه مشکلاتی که وجود داشت و جنگ تحمیلی 12 روزه و دوم را داشتیم و مازندران میزبان 20 میلیون جمعیت آنهم با شرایط خاص از سراسر کشور بود اما توانستیم کالاهای اساسی به ویژه برنج را به خوبی تامین کنیم و مردم از این لحاظ احساس کمبود نداشته باشند.

او با اشاره به ظرفیت مرکز بین‌المللی تجارت و پایانه صادرات برنج ایران در آمل، گفت: 230 هزار هکتار اراضی زیر کشت برنج در مازندران داریم که از این اراضی حدود یک میلیون و 290 هزار تن شلتوک در کشت اول و 400 هزار تن در کشت دوم استحصال می‌شود و حدود 900 هزار تا یک میلیون تن نیز برنج سفید تولید می‌کنیم.

اسلامی با بیان اینکه قطعا همانطور که در تولید برنج رتبه نخست کشور را داریم باید در بازرگانی نیز رتبه بالایی داشته باشیم، تصریح کرد: با وجود مرکز تجارت برنج قرار شده بود صفر تا صد صادرات برنج در این مرکز باشد و باید کمک کنیم که این مهم اتفاق بیفتد.او با اشاره به زمین‌خواری و فروش اراضی مستعد کشاورزی، اظهار کرد: 110 هزار هکتار از اراضی آمل در بخش مرکزی واقع شده است و به همین دلیل مرکز بین‌المللی تجارت برنج در مرکزیت اراضی دشت بزرگ هراز تاسیس شده است که اگر قرار باشد صادراتی را انجام بدهیم و بازدیدکنندگان بیایند، این مزارع را ببینند و شرایط را با استانداردهای مد نظر خود تطبیق دهند.

 

متخلفان برنج؛ فراری از سامانه جامع ثبت انبارها

معاون توسعه بازرگانی و صنایع کشاورزی اداره‌کل جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به برخی تخلفات در حوزه برنج، بیان کرد: تمامی انبارها باید ثبت سامانه جامع انبارها باشند، کسانی که نسبت به اختلاط برنج اقدام می‌کنند اصلا کالای آنها ثبت سامانه نیست و متخلف هستند، مردم در شناسایی و کشف برنج در انبارهای غیرقانونی با ما همکاری دارند و بسیاری از کشفیات حاصل گزارشات مردمی است.

او ادامه داد: بهترین تولید برنج را در مازندران داریم و در مرکز بین‌المللی تجارت و پایانه صادرات ایران محصولات از نظر کیفی بر اساس بالاترین ضوابط و استانداردهای جهانی آزمایش و ارزیابی می‌شوند، و بهترین کالا با نحوه پخت محصول در بسته‌های مختلف صادراتی و مصرف داخلی به دست مشتریان می‌رسد.

معاون توسعه بازرگانی و صنایع کشاورزی اداره‌کل جهاد کشاورزی مازندران با اشاره به توانمندی‌های استان در بخش کشاورزی، از برخی ولنگاری‌ها در فضای مجازی و نادیده‌گرفتن زحمات بخش خصوصی و تولیدکنندگانی که محصولات باکیفیتی را وارد بازار می‌کنند انتقاد و اظهار کرد که در همین مرکز تجارت برنج، 430 غرفه داریم که همه آنها در حوزه برنج کشور حرفی برای گفتن دارند و باید حمایت شوند.

حمیدرضا شهابیان مدیر صنایع تبدیلی و غذایی اداره‌کل جهاد کشاورزی مازندران نیز در این بازدید اعلام کرد: 320 واحد تاسیس بالای 20 درصد پیشرفت فیزیکی در سطح استان و در بخش صنایع تبدیلی و غذایی داریم که در هفت گروه مشخص شده‌اند.

او با بیان اینکه بخش زیادی از این واحدها نیاز به تسهیلات تکمیلی دارند، اضافه کرد که این تسهیلات حدود 5 همت پیش‌بینی می‌شود که باید از منابع تکلیفی یا داخلی تامین شود.

این مسئول با اشاره به شرایط خاص کشور و اینکه در بحث تسهیلات شرمنده واحدهای خودمان هستیم، اظهار کرد: یکی دو سالی می‌شود که پرداخت تسهیلات کمرنگ شده است و نتوانستیم آنطور که باید تسهیلات بدهیم.

شهابیان ادامه داد: طرح‌های ایجادی و توسعه‌ای درخواست تسهیلات را دارند و انتظار داریم در سال جاری و سال آینده ابلاغ آن را داشته و پاسخگوی مراجعاتی بالا در این زمینه باشیم.

او در خصوص صدور مجوزات اظهار کرد: صفر تا صد مجوزها از طریق درگاه ملی مجوزها و بدون حضور متقاضی است، هیچ هزینه‌ای از متقاضی دریافت نمی‌شود و در حداقل زمان اتفاق می‌افتد.جایگاه ممتاز آمل در تولید برنج

محمد هادی‌زاده رئیس اداره جهاد کشاورزی شهرستان آمل با بیان اینکه مرکز بین‌المللی تجارت برنج ایران واقع در آمل افتخار بزرگی برای کشور و استان مازندران است، گفت: حوضه آبریز هراز از بهترین اراضی برخوردار است، موسسه تحقیقات برنج، مرکز ترویج و توسعه تکنولوژی هراز و مرکز بین‌المللی تجارت برنج کشور در آمل قرار دارد و نشاندهنده جایگاه ممتاز تولید برنج در این شهرستان است.

او با اشاره به سطح زیر کشت 43 هزار هکتاری برنج در آمل با تولید 360 هزار تن شلتوک و نقش 25 درصدی از تولید برنج استان مازندران از دل دشت‌های زیبا و حاصل‌خیز هراز، اظهار کرد که این ظرفیت بالا نیازمند حمایت و نگاه ویژه است.

رئیس اداره جهاد کشاورزی آمل با بیان اینکه تولیدکننده، دانشگاه، صنعت و تجارت چهار ضلع کشاورزی هستند، افزود: بحث واردات و صادرات که در کشور پیش می‌آید تغییر ذائقه‌ها را هم به دنبال دارد، ما تمایل داریم شرکتی که یک محصول را تولید می‌کند برای اینکه چرخ شرکت دیگری نخوابد کنار برود اما بهتر است که حتی در مواجهه با کالاهای وارداتی این ترس و واهمه را کنار گذاشت و تلاش کنیم شرکت ما برای اثبات خود، به ارتقا و تنوع محصول برای رقابت با سایر شرکت‌ها فکر کند.

او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه برنج طارم بهترین ارقام تولیدی برنج است و بایستی آن را به دنیا معرفی کنیم، گفت: به خوبی می‌توانیم طارم را با قیمت بالایی بفروشیم و صادر کنیم و در مقابل هم ارقام پرمحصول که نیاز است در سفره مردم باشد از طریق واردات انجام شود.

هادی‌زاده با بیان اینکه زنجیره تولید کامل نیست، معتقد است؛ اکنون صنعت با سلیقه خودش کالایی را تولید و در بخش کشاورزی وارد می‌کند، پژوهشکده ارقام مختلفی را احصا و تولید می‌کند و حاصل این پژوهش تبدیل به کتابچه‌ای می‌شود که در کتابخانه‌ها خاک می‌خورد و هیچ‌وقت در مزرعه نخواهد بود، در بخش بازاریابی نیز هر کسی زرنگ‌تر است می‌آید و محصولی را به هر شکلی صادر می‌کند.

 

بها دادن به کشاورزی قراردادی و افزایش این رویه در کنار افزایش ارقام پرمحصول برای ایجاد رقابت سالم، بیمه محصولات کشاورزی، استفاده از ظرفیت مهم مرکز تجاری برنج ایران، توجه به کشت‌های تجمیعی و تدوین قوانین در کشت‌های قراردادی، ازجمله مواردی بود که این مسئول حوزه کشاورزی آنها را مورد توجه قرار داد.

رئیس جهاد کشاورزی شهرستان آمل پیشنهاد داد: یک کارگزاری برای توزیع نهاده‌ها در مرکز بین‌المللی تجارت و پایانه صادراتی برنج ایران راه‌اندازی شود چون از یکسو نهاده‌ها با سرعت بالایی تامین می‌شود و هم پای کشاورز در این مجموعه باز خواهد شد و به معرفی بیشتر آن کمک خواهد کرد.

هادی‌زاده همچنین از پیگیری استاندار مازندران برای اینکه قیمت نهاده‌ها به همان قیمت سابق توزیع و چالش نهاده برای تولیدکنندگان مربوطه رفع شود؛ قدردانی کرد.

تامین 250 تن برنج برای هیئت‌های مذهبی مازندران در محرم

سید شبر موسوی مدیر توسعه بازرگانی اداره‌کل جهاد کشاورزی مازندران با بیان اینکه ایران بهترین برنج دنیا را دارد که در مازندران تولید می‌شود، گفت: حلقه بازرگانی در تمامی محصولات به ویژه در برنج بسیار برای ما مهم است.

او با اشاره به سخنان مطرح‌شده، اظهار کرد که باید از ظرفیت مرکز تجارت برنج ایران که با تلاش و امیدهای فراوانی در دل شالیزارهای شمال قد کشیده است استفاده کرد و این سرمایه‌گذاری عظیم به عنوان یک اثر ماندگار برای مازندران و کشور قدر دانسته شود.

موسوی در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص اقلام تنظیم بازاری استان برای هیئت‌های مذهبی شهرستان‌ها در محرم و صفر امسال، اعلام کرد: 250 تن برنج، 80 تن روغن خوراکی، 199 تن شکر، و 120 تن مرغ منجمد برای این منظور تامین شده است.

او اظهار کرد که در برش شهرستانی سازمان تبلیغات اسلامی با مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان‌ها مسئولیت کار را دارند اگر در شهرستانی مباشری برای سازمان تبلیغات اسلامی نباشد، مسئولیت تامین و توزیع با ستاد تنظیم بازار است ضمن آنکه رئیس تنظیم بازار در هر شهرستان فرماندار بوده و دبیری آن را جهاد کشاورزی عهده‌دار است.

 

مازندران تولیدکننده 45 درصد از برنج سفید با داشتن 35 درصد از سطح زیر کشت برنج در کشور است، شهرستان آمل نیز 25 درصد از کل برنج تولیدی مازندران را داراست و از اینرو به «پایتخت برنج ایران» معروف است. بهره‌مندی از مراکز استراتژیک برنج کشور در آمل، نگاه ویژه‌ای را می‌طلبد تا با استفاده از ظرفیت این زیرساخت‌های مهم که دست‌ها و فکرهای نابی پای آن هزینه شده‌اند، نام برنج خوش عطر و طعم ایرانی که از دل بهترین اراضی شالیزاری قد می‌کشد، در جهان نیز بلندآوازه باشد.